Categorie: Groen Den Haag

De Partij voor de Dieren heeft met “Haagse bomen, Haagse trots” (RIS321739) een initiatiefvoorstel ingediend dat de positie van bomen in Den Haag structureel wil versterken. Het voorstel is inmiddels aangenomen. Het voorstel gaat ervan uit dat bomen geen decoratie zijn, maar belangrijke infrastructuur. Ze koelen de stad, vangen water op, verbeteren de luchtkwaliteit en bieden leefruimte aan vogels en insecten. Toch verdwijnen er jaarlijks veel stadsbomen door bouwprojecten, herinrichtingen of kapvergunningen.

Dit raadsbesluit wil dat veranderen door drie dingen scherper te regelen:

1. Sterkere bescherming van bestaande bomen

De huidige regels laten te veel ruimte voor interpretatie. Daardoor worden waardevolle bomen soms gekapt terwijl alternatieven mogelijk zijn. Het voorstel vraagt om:

• duidelijkere criteria voor kapvergunningen
• een zwaardere weging van ecologische en klimaatwaarde
• betere bescherming van monumentale en potentieel monumentale bomen

Het doel: kappen wordt écht de laatste optie.

2. Betere compensatie bij kap

Als een boom toch moet verdwijnen, moet de stad daar niet alleen een nieuwe boom voor terugplaatsen, maar ook zorgen dat die compensatie daadwerkelijk gelijkwaardig is. Het voorstel pleit voor:

• herplantplicht binnen de wijk of directe omgeving
• dubbele compensatie bij waardevolle bomen
• transparante monitoring van wat er wordt herplant en wat er aanslaat

Zo wordt voorkomen dat Den Haag netto steeds groener lijkt op papier, maar in werkelijkheid bomen verliest.

3. Bomen structureel meenemen in ruimtelijke plannen

Nu worden bomen vaak pas laat in het proces meegenomen — soms pas wanneer de kapvergunning wordt aangevraagd. Het voorstel wil dat bomen vanaf het begin onderdeel zijn van:

• stedenbouwkundige plannen
• herinrichtingen van straten en pleinen
• bouwprojecten
• klimaatadaptatiebeleid

Bomen worden zo geen sluitpost meer, maar een vast onderdeel van de Haagse ruimtelijke kwaliteit.

Investering in leefbaarheid

Den Haag staat voor grote uitdagingen: hittestress, wateroverlast, verdichting en verlies van biodiversiteit. Bomen zijn een van de meest effectieve én goedkoopste manieren om die problemen aan te pakken.

Groene vrijwilligers leveren een belangrijke bijdrage aan natuurbescherming in Nederland.

Het rapport “De inzet van burgers voor natuur en groen in Nederland” van Wageningen University & Research onderzoekt hoe Nederlanders zich inzetten voor natuurbehoud en groenbeheer. 10.000 personen hebben een vragenlijst ingevuld.

Ook in Den Haag zijn er talloze groene burgerinitiatieven. In samenwerking met de gemeente worden bijvoorbeeld groenstroken aangelegd en onderhouden.

De Gemeente Den Haag gaat 7,3 miljoen investeren in het opknappen van 75 speelplekken in de hele stad. Hierbij is de verbinding met de natuur en het natuurlijk spelen een prioriteit.

Het document “Speelwensennotitie 2024-2027” beschrijft verschillende mogelijke projecten. Hierbij wordt ook melding gemaakt van de mogelijkheden van zogenaamd “natuurlijk spelen” of het inrichten of vernieuwen van natuurspeeltuinen. Op deze manier sluit de vernieuwing van speeltuinen ook aan bij de ambitieuze plannen van stadsvergroening (Den Haag stelt in 2024 2,4 miljoen euro beschikbaar in het Actieprogramma Klimaatadaptatie).

Overigens wordt op speelplekken natuurlijk niet alleen door kinderen gespeeld. Moderne speelplekken zijn natuurinclusief en mensinclusief, voor alle mensen en alle leeftijden. Bewegen in de natuur is essentieel voor lichaam, geest en gemeenschap. Mensen met de meest diverse achtergronden kunnen elkaar ontmoeten in de lokale speeltuin.

Natuurspeeltuinen in Den Haag

Stoepplanten zijn planten die spontaan in de stad tussen stoeptegels, in boomspiegels, perken en geveltuinen verschijnen. Ze zijn een belangrijk onderdeel van het stedelijk ecosysteem en bieden voedsel en onderdak aan vele soorten insecten en vogels. Zij spelen een waardevolle rol in onze stedelijke omgeving.

Een stoeptuin of geveltuin mag niet al te veel werk maken, te veel bewatering vergen of kosten veroorzaken. Bij de stadsvergroening en bij het tuinieren op de stoep is het daarom vaak zinvol om niet te perfectionistisch te zijn. Als wij met de natuur werken gaat het tuinieren veel makkelijker.

Veel mensen willen graag keurige perken zien en houden niet van rommelige geveltuinen. Toch is “rommelig” in de huidige tijd geen goed criterium. Belangrijk is, dat tuintjes veel insecten aantrekken en zo voor biodiversiteit zorgen. Om mensen te informeren over natuurlijke stoeptuinen kan er eventueel wat informatie bij de stoeptuin worden geplaatst “Natuurlijke tuin met stoepplanten” en misschien zelfs een QR-code naar een site met meer informatie.

In april 2024 werd de motie van Chris van der Helm, Haagse VVD “Geef groene gevels klimplanten” aangenomen.

Groene gevels maken een buurt mooier:

Groene gevels en begroeide fassaden kunnen de aantrekkingskracht van een buurt aanzienlijk verbeteren. Ze vormen een natuurlijk en verfrissend contrast met de betonnen en stenen structuren. De levendige kleuren van de planten, die met de seizoenen mee veranderen, kunnen een visueel aantrekkelijke omgeving creëren: geluksplekken. Klimplanten, zoals klimop of blauwe regen, kunnen de esthetische aantrekkingskracht van de gevel van een gebouw enorm vergroten. Ze voegen een stukje natuur toe aan de stedelijke omgeving en kunnen een gewone muur veranderen in een levendig, levend kunstwerk.

Betere regelgeving en meer steun voor een groene stad

Boomspiegels

Veel boomspiegels zijn veel te klein, en de wortels duwen de stoeptegels omhoog. Op veel plekken kan de boomspiegel groter. Meer aarde vangt meer water op en zorgt ook voor afkoeling. Burgers worden uitgenodigd om de boomspiegel te beplanten. Grote boomspiegels zijn belangrijk voor een groene stad!
Inmiddels wordt dit bij ons lokaal opgepakt door de wijkmanager en de groenbeheerder, na bemiddeling via Wijkoverleg Het oude centrum.

Klimaatadaptatie, actief burgerschap, natuurinclusiviteit, biodiversiteitsherstel, stadsvergroening en hantering van het afvalprobleem : dit hangt allemaal samen.

In samenwerking met elkaar en met de gemeente hebben we in de Spijkermakerstraat voor een relatief schone stoep en relatief weinig bijplaatsingen gezorgd, in onze straat met matige sociale cohesie.

Matige sociale cohesie betekent, dat bewoners zich wel enigszins verbonden voelen met elkaar en de wijk. In onze straat kent ongeveer een derde van de bewoners elkaar (groeten en soms praten). Maar er wonen hier mensen uit verschillende culturen en met verschillende achtergronden en talen. Het is een buurt in de binnenstad met soms wat onrust of drugsgebruikers.

Voordat wij in 2021 de geveltuin hebben aangelegd en de bloembakken hebben neergezet, was de stoep kaal. De omgeving was onaantrekkelijk en anoniem. Naast de afvalcontainers werd veel troep geplaatst, soms hele bankstellen, matrassen en meubels.

In de Spijkermakerstraat hebben we in 2021 een geveltuin, een boomspiegel en bloembakken rond de afvalcontainers aangelegd.

In 2024 was er discussie in de gemeenteraad over de geplande verkoop van 112 vierkante meter groen, plantsoen Rode Leeuwstraat in het Oude Centrum van Den Haag. Dit plantsoen is in het bezit van de gemeente Den Haag.